Internationale ABS-instrumenten

Drie belangrijke internationale instrumenten regelen de toegang tot genetische bronnen en de verdeling van voordelen uit het gebruik van die bronnen (access and benefit-sharing, ABS).

  • Het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD)
  • Het Internationale Verdrag inzake plantgenetische hulpbronnen voor voedsel en landbouw (ITPGRFA)
  • Het Nagoya Protocol inzake toegang tot genetische rijkdommen en de eerlijke en billijke verdeling van voordelen voortvloeiende uit hun gebruik (kortweg Nagoya Protocol) onder de CBD.

Verordening (EU) Nr. 511/2014 inzake nalevingsmaatregelen uit het Nagoya Protocol is vooral van belang voor gebruikers in de Europese Unie. Deze verordening is van toepassing op al het gebruik van genetische bronnen binnen de EU, en geeft aan wat de verplichtingen zijn voor gebruikers van genetische bronnen in de EU.

CBD, ITPGRFA en het Nagoya Protocol

Het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD) is in december 1993 in werking getreden. De doelstellingen van dit verdrag zijn behoud van biologische diversiteit, duurzaam gebruik van alle aspecten van biodiversiteit, en een eerlijke en billijke verdeling van de voordelen die voortvloeien uit het gebruik van genetische bronnen. Om een impuls te geven aan de uitvoering van laatstgenoemde doelstelling deed de Wereldtop over duurzame ontwikkeling (Johannesburg, 2002) een oproep om binnen de CBD-raamwerk internationale regels op te stellen om de eerlijke en billijke verdeling van de voordelen die voortvloeien uit het gebruik van genetische bronnen te bevorderen en veilig te stellen. De CBD en bijbehorende Richtsnoeren van Bonn (aangenomen in april 2002), het ITPGRFA (van kracht sinds juni 2004) en het Nagoya Protocol (van kracht sinds oktober 2014) hebben alle bijgedragen aan de totstandkoming van deze internationale regels voor toegang en verdeling van voordelen. In de toekomst kunnen hier nog nieuwe instrumenten aan worden toegevoegd.

Verordening inzake de uitvoering van het Nagoya Protocol

In mei 2014 is Verordening (EU) Nr. 511/2014 voor de ratificatie en uitvoering van het Nagoya Protocol in de EU van kracht geworden. Deze Verordening geldt vanaf 12 oktober 2014, de datum van inwerkingtreding van het Nagoya Protocol. De Verordening is van toepassing op al het gebruik van genetische bronnen binnen de EU, en geeft aan wat de verplichtingen zijn voor gebruikers van genetische bronnen in de EU.